Formy opodatkowania działalności gospodarczej w Polsce

Zaczynając prowadzenie działalności gospodarczej przyszły przedsiębiorca musi się zastanowić jaką formę opodatkowania może wybrać. W Polsce mamy kilka możliwości wyboru  formy opodatkowania działalności i należą do nich:

  • opodatkowanie na zasadach ogólnych,
  • podatek liniowy,
  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
  • karta podatkowa.

Dokonać wyboru formy opodatkowania działalności gospodarczej należy w momencie rejestracji działalności gospodarczej w rejestrze Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na wniosku CEiDG.

W momencie wyboru formy opodatkowania należy wybrać najlepszą dla swojego typu działalności gospodarczej.

Opodatkowanie na zasadach ogólnych – wg. Skali Podatkowej

Przedsiębiorca opodatkowuje swój dochód wg. dwóch stawek podatkowych – 18% oraz 32%. Swoje dochody przedsiębiorca opodatkowuje podatkiem 18% do kwoty 85 528 zł, natomiast dochody powyżej tej kwoty, przedsiębiorca opodatkowuje podatkiem 32%.

 

Zalety:

– prawo do skorzystania z ulg podatkowych, tj. ulga za Internet, ulga na dzieci, ulga rehabilitacyjna,

– możliwość wspólnego rozliczania się z małżonkiem i prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem,

– prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko,

– możliwość skorzystania z kredytu podatkowego,

– możliwość odliczenia poniesionej straty w poprzednim okresie.

 

Wady:

– po przekroczeniu dochodu 85 528 zł, przedsiębiorca jest zmuszony do zapłaty podatku dochodowego wg stawki 32%.

 

Rozliczenie, płatność, zaliczka, podatek

 

Przedsiębiorca może wpłacać zaliczki miesięcznie lub kwartalnie. Trzeba mieć na uwadze, że wpłacanie zaliczek kwartalnie przysługuje małym podatnikom oraz przedsiębiorcą rozpoczynającym działalność. Zaliczki należy wpłacać do urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Jeśli dzień zapłaty przypada w weekend lub święto, zaliczkę należy uiścić w najbliższym dniu roboczym.

W roku podatkowym podatnik nie składa żadnych deklaracji z tytułu obliczonych i wpłaconych zaliczek. Dopiero po zakończeniu roku podatkowego (który pokrywa się z rokiem kalendarzowym dla osób fizycznych), podatnik jest zobowiązany złożyć zeznanie roczne PIT-36 do urzędu skarbowego w terminie do 30 kwietnia.

 

Podatek liniowy

 

Przedsiębiorca opodatkowuje swój dochód jedną stawką podatku 19% niezależnie od wysokości dochodu. Ta forma opodatkowania staje się korzystniejsza przy dochodzie ok 100 tys. zł.

 

Zalety:

– jedna stawka podatku, bez względu na wysokość osiąganego dochodu.

 

Wady:

– brak prawa do skorzystania z większości ulg podatkowych, tj. ulga za Internet, ulga na dzieci, ulga rehabilitacyjna,

– brak prawa do kredytu podatkowego,

– brak prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem,

– brak prawa do wspólnego rozliczenia z dzieckiem, jako osoba samotnie wychowująca dziecko,

– brak kwoty wolnej od podatku.

 

Trzeba zwrócić uwagę czy przedsiębiorca faktycznie może zastosować tą formę opodatkowania. Chcąc skorzystać z opodatkowania według stawki liniowej, przedsiębiorca w okresie dwóch lat nie może świadczyć usług na rzecz byłego pracodawcy, a także na rzecz obecnego pracodawcy. To wyłączenie dotyczy zarówno nabywania towarów, jak i usług.

Jednak powyższy zapis nie oznacza, że przedsiębiorca jest całkowicie pozbawiony prawa aby zastosować stawkę 19%,  nie może wykonywać tych samych czynności , które były świadczone w ramach umowy o pracę, jak również umowy zlecenia oraz umowy o dzieło.

 

Rozliczenie, płatność, zaliczka, podatek

 

Przedsiębiorca może wpłacać zaliczki miesięcznie lub kwartalnie. Trzeba mieć na uwadze, że wpłacanie zaliczek kwartalnie przysługuje małym podatnikom oraz przedsiębiorcą rozpoczynającym działalność. Zaliczki należy wpłacać do urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Jeśli dzień zapłaty przypada w weekend lub święto, zaliczkę należy uiścić w najbliższym dniu roboczym.

 

W roku podatkowym podatnik nie składa żadnych deklaracji z tytułu obliczonych i wpłaconych zaliczek. Dopiero po zakończeniu roku podatkowego (który pokrywa się z rokiem kalendarzowym dla osób fizycznych), podatnik jest zobowiązany złożyć zeznanie roczne PIT-36L do urzędu skarbowego w terminie do 30 kwietnia.

 

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

 

Forma opodatkowania może być zastosowana przez niektórych przedsiębiorców, mogą z niej skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie indywidualnej lub spółki osobowej.

 

Obowiązują tu stawki ryczałtowe – 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 17% oraz 20% –  w zależności od prowadzonej działalności gospodarczej.

 

Należy też pamiętać, że przedsiębiorca opodatkowuje stawką ryczałtową wartość przychodu (czyli nie ma możliwości pomniejszenia przychodu o koszty).

 

Zobligowany jest również do:

– prowadzenia ewidencji przychodów oraz posiadania i przechowywania dowodów zakupu (faktur, rachunków),

– prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

– prowadzenia karty przychodów (w sytuacji gdy zatrudnia pracowników),

– sporządzania wykazu składników majątku, w przypadku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową.

 

Ryczałt jest przeznaczony dla osób fizycznych uzyskujących przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (w tym spółki cywilne osób fizycznych oraz spółki jawne osób fizycznych), które w roku poprzedzającym rok podatkowy:

 

– uzyskały przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 250 000 EUR,

– uzyskały przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 250 000 EUR.

 

Ta forma opodatkowania jest przeznaczona także dla osób rozpoczynających działalność w danym roku podatkowym, które nie korzystają z opodatkowania w formie karty podatkowej – bez względu na wysokość osiąganych przychodów.

 

Kto nie ma prawa korzystać z ryczałtu

 

Dodatkowo ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym wymienia katalog działalności, które bezwzględnie nie mogą opodatkować swoich przychodów ryczałtem (art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym).

 

Należą do nich m.in.:

– prowadzenia aptek,

– udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),

– kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

– prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt 11 (czyli z wyjątkiem zawodu lekarza wszystkich specjalności, technika dentystycznego, felczera, położnej, pielęgniarki, tłumacza oraz nauczyciela w zakresie świadczenia usług edukacyjnych, polegających na udzielaniu lekcji na godziny),

– świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy (m.in. usługi reklamowe, pośrednictwa finansowego, detektywistyczne i ochroniarskie, wykonywania fotografii reklamowych i podobnych),

– handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,

– wytwarzania wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

 

Kto ma prawo korzystać z ryczałtu

 

Do działalności, które mogą podlegać pod ryczałt od przychodów ewidencjonowanych należą:

 

Stawka 20%

– przychody, osiągane w zakresie wolnych zawodów, czyli pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej osobiście, wyłącznie na rzecz osób fizycznych przez: lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy, nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny.

 

Stawka 17%

Stosowana m.in. do świadczenia usług: parkingowych, hotelarskich, w zakresie oprogramowania, fotograficznych, zajmujących się: reprodukcją komputerowych nośników informacji, doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego, obsługą centrali radio-taxi, usług pośrednictwa w: handlu hurtowym, sprzedaży hurtowej pojazdów mechanicznych oraz części i akcesoriów do nich, sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów do nich, organizacji wyjazdów turystycznych.

 

Stawka 8,5%

Stosowana m.in. do przychodów dotyczących działalności:

– usługowych, w tym gastronomicznych w zakresie przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem wymienionej niżej jako objętej stawką 5,5 proc. lub 3 proc.),

– polegających na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego.

Tą stawką ryczałtową objęte są także wszystkie przychody z:

– prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu,

– prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy,

– najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze do kwoty limitu 100 000 zł (powyżej nadwyżki 100 000 zł przychody te są opodatkowane stawką ryczałtu 12,5%). Od stycznia 2018 roku 8,5-procentowa stawka ryczałtu ma zastosowanie jedynie do przychodów z najmu w wysokości nieprzekraczającej w skali roku 100 000 zł. Natomiast nadwyżka przychodu ponad ten limit jest opodatkowana 12,5-procentową stawką ryczałtu.

Jeśli zaś przychody z najmu prywatnego osiągają małżonkowie, limit przychodów, do którego zastosowanie będzie mieć stawka 8,5%, dotyczy łącznie obojga małżonków.

 

Pod 8,5-procentową stawkę ryczałtową podlegają również usługi:

– prowadzenia przedszkoli,

– zwalczania pożarów i zapobiegania im,

– związane z ogrodami botanicznymi i zoologicznymi.

 

Stawka 5,5%

Stosowana m.in. do przychodów dotyczących działalności:

– prowadzenia działalności wytwórczej, robót budowlanych lub z przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,

– odpłatnego zbycia świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Tą stawką ryczałtową objęte są także prowizje z działalności handlowej w zakresie sprzedaży:

– jednorazowych biletów komunikacji miejskiej,

– znaczków do biletów miesięcznych,

– znaczków pocztowych,

– żetonów i kart magnetycznych do automatów.

 

Stawka 3%

Stosowana m.in. do przychodów dotyczących:

– działalności gastronomicznych, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5 proc. alkoholu,

– działalności usługowych w zakresie handlu (sprzedaż nabytych produktów i towarów),

– działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych surowców z własnych połowów, z wyjątkiem konserw oraz rezerw z ryb i innych surowców z połowów,

– z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat, będących: a. środkami trwałymi podlegającymi ujęciu w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, b. składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym, nie przekracza 1.500 zł, c. składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,

– usług związanych z produkcją zwierzęcą (z wyjątkiem usług weterynaryjnych),

– odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku przedsiębiorstwa w spadku.

 

A także ta stawka ma zastosowanie do:

– niektórych dotacji i subwencji,

– odsetek od środków na rachunkach bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

– umorzenia lub przedawnienia zobowiązań,

– świadczenia w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń,

– wynagrodzenia płatników.

 

Stawka 2 %

Stosowana m.in. do przychodów dotyczących:

– ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, o których mowa w art. 20 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Rozliczenie, płatność, zaliczka, podatek

 

W przypadku rozliczenia miesięcznego zaliczkę należy wyliczyć i wpłacić na konto urzędu skarbowego do 20 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Przy czym w przypadku podatku za grudzień termin jest nieco dłuższy, bo podatek opłaca się wraz ze złożeniem zeznania rocznego PIT-28 – do 31 stycznia.

 

Karta podatkowa

 

Jest zryczałtowaną formą opodatkowania. Wartość wpłacanego na konto urzędu skarbowego podatku nie odzwierciedla w żaden sposób osiąganych przez podmiot przychodów. Stawka karty podatkowej zależy od kilku czynników, takich jak:

– rodzaj wykonywanych usług,

– wielkość zatrudnienia,

– wielkość (liczba ludności) miejscowości w której działalność jest prowadzona,

– rozmiar prowadzonej działalności,

– wiek podatnika.

 

Karta podatkowa przeznaczona jest jedynie dla tych podatników, którzy prowadzą rodzaj działalności określony w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (np. usługi rozrywkowe, opieka domowa nad dziećmi i osobami starszymi).

 

W sytuacji gdy podatnik, który uprzednio korzystał z formy opodatkowania, jaką jest karta podatkowa i do dnia 20-tego stycznia nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania uznaje się to za równoznaczne ze stosowaniem tej formy w kolejnym roku. Przedsiębiorca chcący zmienić formę opodatkowania na kartę podatkową, musi zgłosić ten fakt do dnia 20-tego stycznia roku podatkowego na formularzu PIT-16.

 

Obowiązki rozliczających się kartą podatkową

 

Podatnicy wybierający kartę podatkową nie mają obowiązku prowadzenia KPiR. Jednak są zobowiązani do:

– wydawania rachunków i faktur „na żądanie” klienta,

– prowadzenia ewidencji zatrudnienia,

– rozliczania zaliczek na podatek oraz składek ZUS od przychodów zatrudnionych pracowników,

– płacenia podatku w formie karty podatkowej do 7-ego dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni (za grudzień podatek należy wpłacić do 28 grudnia),

– złożenia na formularzu PIT-16A do 31 stycznia rocznej deklaracji za poprzedni rok podatkowy o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej i odliczonej od karty w danym roku,

– informowania o wszelkich zmianach np. stanu zatrudnienia;

– sporządzania wykazu składników majątku w przypadku likwidacji działalności gospodarczej.

 

Zalety

– niska i jednolita wartość podatku płatnego okresowo,

– brak obowiązku prowadzenia KPiR.

 

Wady

– od przychodów nie można odliczyć kosztów uzyskania przychodów,

– możliwość odliczenia jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne (7,75%),

– opłacana niezależnie od osiąganych dochodów.

 

Przed wybraniem formy opodatkowania należy zastanowić się z jakiej formy opodatkowania może skorzystać twoja działalność gospodarcza oraz jak forma opłacania podatku jest najkorzystniejsza.

 

Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych